Notatki na studia notatki i ściągawki

* Rozwój gospodarczy spowodował, że między pań­stwami rozpoczął się wyścig o zdobycie źródeł su­rowców i rynków zbytu w krajach rozwijających się.
* Do walki konkurencyjnej włączyły się też władze państwowe wprowadzając cła ochronne.
* Do końca XIX w. ekspansja europejska kierowała się głównie na tereny jeszcze nie kolonizowane.
* Do 1900 r. zakończony został podbój terytorialny i świat podzielony został na strefy wpływów kilku państw.
* Rywalizacja kolonialna przyjąć mogła już tylko formę walki o nowy podział wpływów.

* Kolonializacja miała teraz spełniać nastę­pujące cele:

- zapewnić nowe rynki zbytu dla masowej produk­cji;

- znaleźć miejsca dla korzystnej lokaty kapitału;

- znaleźć źródła nowych surowców;

- opanować ważne punkty strategiczne.

Anglia:

* XIX w. – do 1870 r. – kulminacyjny okre­s w ekspansji kolonialnej.
* Skolonizowano: Indie,Australię, Nową Zelandię, Przylądek Dobrej Nadziei w Afryce.
* Uzyskano wpływy w: Iranie, Afganistanie i Turcji, a po 1830 r. w Grecji.
* Do kolonizowania Australii używano pierwotnie przestępców kryminalnych (do poł. XIX w.), po 1825 r. zaczął się szybki napływ ludności wolnej (po odkryciu złóż złota).
* W połowie XIX w. Anglia prowadziła w stosunku do kolonii politykę liberalną:

* 1867 r. – Kanada uzyskała pełną autonomię.
* 1858 r. – wprowadzono zasadę równości rasowej Hin­dusów i Anglików.
* 1901 r.- Australia uzy­skała duży stopień niezależności.

* Polityka kolonialna radykalnie zmie­niła się od 1875 r.:

* Wprowadzono okupację wojskową Egiptu.
* Nad M. Czerwonym założono an­gielskie bazy wojskowe.
* Skierowano ekspedycje woj­skowe do Azji (np. do Afganistanu) i do Afryki.
* Roz­począł się podbój Afryki wschodniej.
* Rząd an­gielski zaczął realizować politykę „większej Anglii” i „prawidłowego handlu”.

Francja:

* Od 2. połowy XVIII w. zaczęło rozpadać się francuskie imperium kolonialne.
* Francja zrezygnowała z kolonial­nych aspiracji w Ameryce (porażka Francji na Haiti, sprzedaż Luizjany Stanom Zjednoczonym).
* Po 1830r. – penetracja ekonomiczna Afryki północnej.
* Ok. 1860r. opanowano – Algierię, cześć wybrzeża nad Zat. Gwinejską (Wybrzeże Kości Sło­niowej), Dahomej i Gabon.
* W Azji dzięki aktywności misji katolickich, udało się Francji opa­nować część Wietnamu oraz ogłosić protektorat nad Kambodżą.

* Polityka kolonialna polegała przede wszystkim na aktywności handlowej i finansowej.
* Pod wpływem idei liberalnych i humanitarnych część kolonii zamieszkałych przez białych uzyskała znaczne swobody polityczne i gospodarcze.
* W 1848r. Francja uznała swoje kolonie za „terytoria francuskie” oraz zniosła w nich niewolnictwo.
* W latach 80-tych XIX w. Francja przypuściła ko­lonialny atak w stronę Indochin.
* Pewne koncesje go­spodarcze oraz posiadłości uzyskali Francuzi w Chi­nach.
* W Afryce zetknęli się z kolonizato­rami angielskimi, co musiało doprowadzić do wyty­czenia linii granicznej między posiadłościami obydwu tych państw.

Państwo niemieckie:

* Politykę kolonialną zaczęło prowadzić późno, bo dopiero za kanclerza O. v. Bi­smarcka.
* Skierowała się w stronę Afryki i Azji.
* W ostatnich latach XIX w. ekspansją gospodarczą objęto kraje Bliskiego Wschodu.
* W re­zultacie na początku XX w. Niemcy były trzecim mocarstwem kolonialnym.

Rosja:

* Od końca XVIII w. Rosja rozszerzyła swoje po­siadłości na terenach od M. Bałtyckiego do M. Czar­nego.
* Zasadniczy kierunek ekspansji politycznej i go­spodarczej skierowała w stronę Azji.
* Zdo­byte tereny były włączane do terytorium państwo­wego Rosji.
* Rozmachu nabrało zwłaszcza zagospo­darowywanie Syberii, gdzie oprócz zesłańców pla­nowo umieszczano osadników. Akcje osadnicze na­potykały jednak na podstawową przeszkodę, jaką był brak w Rosji ludności wolnej.
* W końcu XIX w. Rosja zamierzała uzyskać wpły­wy polityczne i gospodarcze w Chinach, czemu służyć miała sieć kolei.
* O wpływy w Chinach i Man­dżurii walczyła Rosja z Japonią w latach 1904-5.

Inne państwa: Holandia, Portugalia, Wło­chy, USA.

* Wynikiem zmian gospodarczo-politycznych było na przełomie XIX i XX w. inne niż dawniej trak­towanie kolonii.
* Były one krajami podporządkowa­nymi całkowicie metropolii, chociaż formalnie niepodległymi.
* Zaczęto określać je pojęciem „półkolo­nii”.
* Na początku XX w. nasiliły się konflikty międzynarodowe o wpływy na innych kontynentach.
* Powszechne było przekonanie, że po­siadanie kolonii jest podstawą prestiżu międzynaro­dowego.

No tags for this post.