Słowianie
Prymitywne formy gospodarki, których podstawą było ekstensywne rolnictwo i hodowla.
Częste zmienianie miejsca pobytu.
Ustrój społeczny
Początkowo, podstawową jednostką społeczną był ród, złożony z kilku spokrewnionych rodzin.
Coraz większe znaczenie uzyskiwały organizacje sąsiedzkie zwane żupami, mirami lub opolami.
Wspólnotę rodową zastępowała wspólnota terytorialna.
Z czasem skupiająca się wokół księcia grupa możnych zaczynała odgrywać coraz większą rolę, często narzucając swoją wolę wiecowi.
Ustrój polityczny
Współpraca rodów na wskutek zagrożeń zewnętrznych lub w wyniku konieczności przemieszczenia się na nowe obszary prowadziła do powstawania większych jednostek tworzących szczepy, te łączyły się tworząc małe plemiona, jednoczące się w VII-IX w. w związki plemienne lub wielkie plemiona słowiańskie.
Powstanie starszyzny plemiennej.
Spośród tej grupy najczęściej wybierano dowódców wojskowych (wojewodów) i kneziów. Stawali oni na czele plemion słowiańskich, uzyskując znaczną władzę polityczną, zwłaszcza w czasie wojen i wędrówek.
Książęta ci wybierani byli przez wiec, w którym uczestniczyli wszyscy wolni członkowie plemienia, zdolni do noszenia broni (demokracja wojenna).
Zwoływany kilka razy w roku w określonych terminach.
Kompetencje: wypowiadanie wojny i zawieranie pokoju, wybór władzy lub dowódców wojskowych na czas wojny i sądownictwo.
Z czasem znaczenie wiecu zaczęło maleć.
Książęta: wybierani pierwotnie na czas wojny, dążyli do przedłużenia trwania swojej władzy i uczynienia jej dziedziczną.
Drużyna.
Pierwsze państwa słowiańskie
Zaczęły powstawać na początku VII w.
Plemiona ulegając podstawowym przeobrażeniom rozpływały się w nadrzędnych wspólnotach terytorialnych, mających charakter ponadplemienny.
Ustrój polityczny kształtował się podobnie jak ustrój państw germańskich.
Model feudalizmu słowiańskiego kształtował się w odrębnych warunkach niż feudalizm zachodnioeuropejski (dlatego posiadał specyficzne cechy).
Zmiana charakteru władzy książęcej
Staje się dziedziczna.
Panujący zrzuca zwierzchnictwo wieców i ogranicza ich znaczenie.
Rozbudowa aparatu władzy i rozszerzenie zakresu uprawnień osobistych.
Oparcie przede wszystkim na grupach uprzywilejowanych.
Książe traktuje terytorium państwa jak swój majątek (patrimonium).
Kompetencje:
dowodzenie siłą zbrojną
zapewnienie pokoju wewnętrznego
wydawanie rozkazów
władza sądowa
prawo pobierania danin
Zarówno grupa zawodowych wojowników (drużynnicy) jak i nominowani przez władzę urzędnicy wynagradzani są przez niego i związani węzłem wierności
Dwór monarszy
Pełnił rolę ośrodka kierowniczego.
System zarządu lokalnego
Zróżnicowany, charakteryzował się brakiem hierarchicznej organizacji urzędów.