Zasady interpretacji
ZASADY INTERPRETACJI PRAWA MIĘDZYNARODOWEGO
Brak rozwiniętego i wszechstronnego systemu sądownictwa międzynarodowego powoduje, że zasady wykładni tego prawa nie mają tak usystematyzowanego i ustabilizowanego charakteru, jak w prawie wewnętrznym.
Zasada clara non sunt interpretanda : W prawie międzynarodowym akceptuje się ją (in claris non fit interpretatio). Nazywana niekiedy formułą Vattela. Przepis, który jest jasny i nie budzi wątpliwości zasadniczo nie wymaga interpretacji. Jednakże nawet od jasnego sensu przepisu należy odstąpić, gdyby prowadził do rezultatów oczywiście absurdalnych lub nieracjonalnych.
Dyrektywy preferencji: Problem wyboru dyrektyw preferencji w przypadku kolizji różnych rezultatów interpretacyjnych potwierdza tezę, że w prawie międzynarodowym nie doszło do wykształcenia się w pełni rozwiniętych i powszechnie akceptowanych kanonów wykładni. Dominują trzy podstawowe stanowiska (szkoły) zakładające odmienne standardy wykładni norm tego prawa:
1. Tekstualizm Punktem wyjścia wykładni powinien być zawsze tekst, w którym zawarta jest norma p.m. i gdy jest jasny i niewątpliwy interpretator powinien się na nim opierać. Opowiada się za klasyczną zasadą prymatu wykładni językowej.
2. Intencjonalizm Kładąc nacisk na dominujące znaczenie w p.m. norm traktatowych interpretacja norm tego prawa powinna koncentrować się na woli zamiarach i intencjach kontraktujących stron. W największym stopniu zgodny z zasadą suwerenności państw. Nie werbalne brzmienie, ale intencje umawiających się stron powinny rozstrzygać o sposobie interpretacji. W przypadku umów dwustronnych (albo dotyczących niewielkiej liczby podmiotów), podejście intencjonalne jest bardzo popularne, podobnie jak popularne jest ujmowanie takich umów w sposób podobny do kontraktów z zakresu prawa prywatnego. W przypadku rozległych umów wielostronnych intencjonalizm traci na znaczeniu względem tekstualizmu.
3. Podejście teleologiczne W p.m. decydujące znaczenie powinny odgrywać metody wykładni celowościowej. Dynamika stosunków międzynarodowych i problemy lingwistyczne powodują, że to przede wszystkim cel, któremu służy umowa międzynarodowa, a nie jej brzmienie, czy intencje stron powinny decydować o sposobie interpretacji norm tego prawa.
Spory o interpretacje norm p.m. oraz o to, jak rozwiązywać kolizje wynikające z zastosowania różnych metod wykładni trwają właściwie od Starożytności po dzień dzisiejszy i trudno powiedzieć, że w doktrynie p.m. ukształtował się jednolity kanon wykładni. Na poziomie legislacyjnym podstawowe zasady wykładni norm p.m. ustalono w dziale III konwencji wiedeńskiej z 1969 o prawie traktatów. Zasady te odnoszą się explicite do norm traktatowych, ale należy je odpowiednio stosować także do interpretacji innych norm p.m., np.: norm zwyczajowych różnego rodzaju uchwał i decyzji organizacji międzynarodowych Artykuł 31 Traktat należy interpretować w dobrej wierze, zgodnie ze zwykłym znaczeniem użytym w nim wyrazom w ich kontekście, oraz w świetle jego przedmiotu i celu. Dla celów interpretacji traktatu kontekst obejmuje jego tekst z wstępem i załącznikami: każde porozumienie dotyczące traktatu, osiągnięte między stronami w związku z zawarciem traktatu; każdy dokument sporządzony przez jedną lub więcej stron w związku z zawarciem traktatu, przyjęty przez inne strony jako dokument odnoszący się do traktatu. Łącznie z kontekstem należy brać pod uwagę: każde późniejsze porozumienie między stronami, dotyczące interpretacji traktatu lub stosowania jego postanowień; każdą późniejszą praktykę stosowania traktatu, ustanawiającą porozumienie stron co do jego interpretacji; wszelkie odpowiednie normy prawa międzynarodowego, mające zastosowanie w stosunkach między stronami. Specjalne znaczenie należy przypisywać wyrazowi wówczas, gdy ustalono, że taki był zamiar stron.
Artykuł 32 Uzupełniające środki interpretacji. Można odwoływać się do nich, łącznie z pracami przygotowawczymi do traktatu oraz okolicznościami jego zawarcia, aby potwierdzić znaczenie wynikające z zastosowania art.31 lub aby ustalić znaczenie, gdy interpretacja oparta na art. 31: pozostawia znaczenie dwuznacznym lub niejasnym, albo prowadzi do rezultatu wyraźnie absurdalnego lub nierozsądnego.
Artykuł 33 Interpretacja traktatów, których autentyczny tekst został ustalony w 2 lub więcej językach. Tekst traktatu ma jednakową moc w każdym z nich, chyba że traktat postanawia lub strony uzgodniły, iż w przypadku rozbieżności określony tekst jest rozstrzygający. Wersja traktatu w języku innym niż te w których tekst został ustalony jako autentyczny, będzie uważana za autentyczną tylko wówczas, gdy traktat tak postanawia lub strony tak uzgodnią. Przyjmuje się domniemanie, że wyrazy użyte w traktacie mają to samo znaczenie w każdym z tekstów autentycznych.
No tags for this post.