Zasady interpretacji
Materiały interpretacyjne: Prawo unijne nie zna żadnych zakazów ani ścisłych reguł dotyczących ich stosowania. Jako materiał interpretacyjny może być wykorzystana każda informacja i każde źródło, które może się okazać relewantne dla ustalenia wykładni określonego przepisu. W prawie pierwotnym nie sporządza się oficjalnych materiałów sprawozdawczych, stąd też travaux preparatoires nie odgrywają większej roli w ustalaniu zasad interpretacji tego prawa. Inaczej wygląda sytuacja w odniesieniu do prawa wtórnego. Tutaj organy legislacyjne mają z kolei obowiązek sporządzenia urzędowego uzasadnienia do każdego uchwalanego aktu normatywnego i ETS czyni z tych uzasadnień częsty użytek.
Ze względu na dynamiczny charakter rozwoju UE nie istnieje trwały i ustabilizowany kanon wykładni prawa unijnego, a przynajmniej wykładni funkcjonalnej i celowościowej. Zwłaszcza ta ostatnia jest silnie powiązana z zmieniającymi się w czasie i rozbieżnymi w różnych państwach wizjami tego przyszłej UE.
XIX. RELACJE MIĘDZY ZASADAMI INTERPRETACJI PRAWA WEWNĘTRZNEGO ORAZ PRAWA MIĘDZYNARODOWEGO I WSPÓLNOTOWEGO
Podobieństwa Wynikają przede wszystkim z faktu, że zarówno prawa wewnętrzne krajów zachodnich, jak i prawo międzynarodowe i wspólnotowe należą kultury prawnej społeczeństw zachodnich. Prawo międzynarodowe to wytwór przede wszystkim cywilizacji zachodniej. Z punktu widzenia teorii wykładni odróżnienie systemów common law i civil law nie ma większego znaczenia. Postanowienia konwencji wiedeńskiej w kwestii wykładni traktatów stanowią spisanie elementarnych reguł międzynarodowego prawa zwyczajowego. Zasady wykładni prawa stosowane w krajach naszego kręgu cywilizacyjnego, a także w p.m. i p.u. tworzą pewien charakterystyczny dla kultury zachodniej kanon wykładni tekstów prawnych. Kanon ten nawiązując do tradycji starożytnych można określić jako ius interpretandi.
Podobieństwa w wykładni przepisów prawa wewnętrznego i międzynarodowego przejawiają się w akceptacji: podobnych dyrektyw interpretacyjnych takich jak zasada clara non sunt interpretanda podobnych dyrektyw wykładni językowej, systemowej i teleologicznej zbliżonych dyrektywy odstępstwa od sensu językowego podobnych reguł wykładni sensu largo i zasad ich stosowania Podobieństwa dotyczą również logiki stosowania dyrektyw interpretacyjnych. W prawie międzynarodowym funkcjonują one raczej jako klasyczne toposy, a więc reguły, które jedynie z mniejszą lub większą siłą uzasadniają określony punkt widzenia a nie absolutnie wiążące nakazy lub zakazy. Większość z nich dopuszcza wyjątki.
Różnice
W p.m. i p.u. nieporównywalnie większą rolę odgrywają normy kontraktualne (traktatowe), a wykładnia norm tego rodzaju ma swoje osobliwości nie zawsze obecne w przypadku norm prawa wewnętrznego, które są stanowione zwykle w trybie jednostronnych decyzji.
Wielojęzyczności p.m. i p.u. stwarza szczególne i zasadniczo nieznane w prawie wewnętrznym problemy interpretacyjne.
W prawie wspólnotowym z kolei, ze względu na dynamiczny i ulegający ciągłym przeobrażeniom charakter Unii Europejskiej nieporównywalnie większą rolę niż w prawie wewnętrznym i międzynarodowym odgrywa wykładnia celowościowa